|
اشاره:
گفتوگو با محمد زارع، مدیر نشر رود كه كتابهایش را با طرحی ابتكاری عرضه میكند
كتاب قسطی، قرعهكشی ماهانه، تعویض كتاب نو با دست دوم!
وقتی به پلاكارد زیر تابلوی انتشارات رود اشاره میكنم، نگاهاش را روی كتابهای كتابخانه متمركز كرد، و میگوید: «تا قبل از راهاندازی كتابفروشی، بهطور دقیق نمیدانستم اهالی كتاب و بهویژه دانشجویان، تا چه اندازه برای خرید كتاب در تنگنا قرار دارند. كتاب را ورانداز میكنند، اما قیمت كتاب به آنها اجازهی خرید نمیدهد. سیاستهای نشر هم كه كمكی به ماجرا نمیكند. روزگاری خودم این مسائل را تجربه كردهام، باید خودمان به فكر همدیگر باشیم. به همین دلیل نوشتههای آن پلاكارد، یعنی «كتابهای قسطی، قرعهكشی ماهانه، كتابخانهی امانی رایگان و تعویض كتاب دست دوم با كتاب نو»، زینت فروشگاه ما شد. این كار را از زمستان 81 شروع كردم و تا امروز حدود 270 نفر در این برنامه عضو شدهاند. ویراستاری و نگارش داستانهای كوتاه ازجمله سوابق فعالیتهای من است. بهترین سود این كار دوستانی است كه از این مسیر پیدا میكنم».
شما طرحی را در فروشگاه كتاب خود به اجرا درآوردهاید كه برای دوستداران كتاب جالب و جذاب است؛ آیا این كار اقتصادی است؟
بهطور عادی گردش مالی كتاب كندی خاص خود را دارد، ما با این كار، یعنی فروش قسطی كتاب به علاقهمندان، بخشی از مشتریان لایق خود را نیز به این سمت سوق دادهایم كه از این امكان استفاده كنند. كسانی كه به صورت قسطی كتاب میگیرند، مبلغ اضافهای به ما پرداخت نمیكنند و با این شیوه هركسی با هر بودجهای میتواند كتاب تهیه كند. دانشجویان از این روش كار ما استقبال كردند. من افراد تحصیلكردهای سراغ دارم كه من گفتهاند «از طریق روش شما با كتاب آشتی كردهایم».
با این شیوه چند درصد به مشتریان شما افزوده شد؟
شاید حدود 20 درصد، ولی این افراد كتاب را قسطی تهیه میكنند.
ماجرای عضوگیری در این زمینه چیست؟
هركسی به محض مراجعه و انتخاب یك یا چند جلد كتاب، به صورت خودكار صاحب حساب خاصی در این انتشارات میشود. او یكسوم از مبلغ پشت جلد كتابهای خریداری شده را به صورت نقدی پرداخت میكند و بقیه را در دو ماه و طی دو قسط میپردازد.
چه ضمانتی وجود دارد كه خریداران كتاب، اقساط خود را بپردازند؟
آنها برای ضمانت كارت شناسایی یا یك چك به اندازهی پول كتاب یا بیش از آن، نزد ما به امانت میگذارند. البته تا به حال بیشتر افراد كارت شناسایی معتبر نزد ما گذاشتهاند.
تا به حال در این رابطه مشكلی داشتهاید؟
همكاران ما معتقد بودند این كار برای من مشكلات فراوانی ایجاد خواهد كرد، اما من با قصد و نیت مثبت این كار را آغاز كردم و برای خودم هم دلایلی داشتم. كسانی كه حاضر میشوند به صورت قسطی كتاب ببرند و یكسوم آن را هم نقدی بپردازند، بعید است سوءنیت داشته باشند. من تا امروز با هیچ مشكلی روبهرو نشدهام و جالب است بدانید كه بسیاری از این افراد، قبل از موعد مقرر با ما تسویه كردهاند. ما نیز به آن گروه از مشتریان كه به خوبی میشناسیم و شناخت كافی از آنان داریم، بدون ودیعه كتاب قسطی میدهیم.
این حركت شما بازتابی هم در جامعه داشته است؟
تا به حال رسانههای مختلف، از مطبوعات گرفته تا رادیو و تلویزیون، گزارشهایی در این رابطه تهیه و منعكس كردهاند.
شما در پایان هر ماه به قید قرعه جوایزی به مشتریان خود میدهید؛ این قرعهكشی بر چه اساسی صورت میگیرد؟
مشتری پس از اولین خرید، صاحب یك حساب میشود. وقتی این حساب به مبلغ ده هزار تومان رسید، این فرد میتواند مدت سه ماه از كتابخانهی انتشارات ما به رایگان كتاب به امانت ببرد. هربار هر كتابی را كه به امانت میبرد، معادل مبلغ آن به امانت میگذارد و پس از بازگرداندن كتاب، تمام مبلغ سپرده شده به وی بازگردانده میشود. از سوی دیگر، همین شخص كه در حساباش ده هزار تومان خرید منظور شده، صاحب یك كُد میشود. در پایان هر ماه، میان این كُدها قرعهكشی كرده و به تعدادی از آنها جوایزی اهدا میكنیم.
اگر این شخص در قرعهكشی برنده نشد، آنوقت...
امتیاز او باطل نمیشود. ما دوباره صبر میكنیم تا او حساباش را به مبلغ ده هزار تومان برساند و این بار او با دو كُد در قرعهكشی شركت داده میشود.
جایزهی قرعهكشی چیست و هرماه چند كُد را برنده اعلام میكنید؟
قرعهكشی به صورت حضوری انجام میشود و ما به همهی صاحبان كدها اطلاع میدهیم. هر ماه نوزده برنده داریم كه دو جایزهی آن مخصوص افرادی است كه در جلسهی قرعهكشی حضور پیدا میكنند. ما سه جایزهی ده هزار تومانی، چهار جایزهی پنج هزار تومانی و ده جایزهی دوهزار تومانی داریم؛ به این ترتیب، هر ماه هشتاد هزار تومان كتاب رایگان به عنوان جایزه در اختیار مردم قرار میدهیم. همچنین ما به هركس كه از سه هزار تومان به بالا خرید كند، یك دفترچه یادداشت معرفی ادیبان معاصر را هدیه میدهیم.
آیا این كار برای شما صرف دارد؟
ما تخفیف معمول برخی ناشران یا كتابفروشیها را در اینجا نداریم و به جای آن این خدمات را ارایه میدهیم.
اگر در یك ماه تعداد خریداران كمتر باشد، باز هم شما همان مقدار جایزه میدهید؟
بله؛ اگر در روز قرعهكشی تنها دو نفر حضور داشته باشند، آن دو جایزهی حضوری را به آنها میدهیم. ولی تا امروز استقبال بسیار خوب بوده است.
آیا كتابهای كتابخانهی امانی، همان كتابهای كتابفروشی است؟
خیر. اگر خودتان باشید، حاضرید كتابی را كه به امانت رفته، با همان قیمت خریداری كنید؟ در این صورت كتابهای ما دست دوم میشود.
در كتابخانهی شما چه نوع كتابهایی موجود است؟
ما معمولاً كتابهایی را كه جوایز داخلی یا خارجی برده و یا به هر دلیلی پرفروش هستند، در كتابخانه داریم.
كتابهای این كتابخانه را از كجا تأمین كردهاید و چگونه به تعداد آن میافزایید؟
تعدادی از این كتابها مربوط به كتابخانه شخصی خودم است. برخی كتابها نیز از طریق سیستم تعویض كتاب نو با كتاب دست دوم، تأمین میشود. همچنین یكسری كتابهای تازه به بازار آمده را هم از حساب خودم به این مجموعه اضافه میكنم.
من شاهد بودم یكی از مشتریان شما كتابی را به شما هدیه داد، بدون آنكه در مقابلاش كتابی بخرد و یا كتابی به امانت ببرد؛ موضوع این نوع كتابها چیست؟
شبیه این مورد را زیاد داشتهایم. من این نوع كتابها را در قفسهی جداگانهای قرار میدهم. چون بابت این كتابها هزینه نكردهام، آنها را به افرادی كه واقعاً نیاز به آن داشته باشند، هدیه میدهم. در این میان، من فقط واسطهی كتابخوانی دیگران میشوم و تنها سود آن برای من، تلطیف روابط میان اهالی كتاب و كتابخوانی است. من به افرادی كه كتاب هدیه میكنند، میگویم این موضوع را در صفحهی اول كتاب با نام خودشان بنویسند تا دیگران بدانند این كار پسندیده توسط چه كسی صورت گرفته است.
تا به حال چند نفر از طرح شما استفاده كردهاند؟
ما هر روز بدون استثنا چهار یا پنج مراجعهكننده برای تعویض كتاب داریم. كتابخانهی امانی ما هم مشتریان خاص خود را دارد.
با چه انگیزهای این طرح را به اجرا درآوردید؟
ایدهی این طرح از خودم است و تنها با هدف ایجاد دوستی میان اهالی كتاب اقدام به آن كردهام.
كسی میگفت در دنیا دو نوع كتاب وجود دارد: كتابهایی كه هیچكس آنها را مطالعه نمیكند و كتابهایی كه نباید كسی آنها را مطالعه كند. منظور چه نوع كتابهایی است و آیا شما چنین كتابهایی دارید؟
من اعتقاد دارم كسی وجود ندارد كه از مطالعهی كتاب به سمت فساد رفته باشد، اغلب انسان بر اثر جهل و نادانی به علت فساد كشیده میشود. كتابهای فراوانی داریم كه نباید كسی آن را مطالعه كند؛ همچنین كتابهایی كه مخاطب خیلی خاص دارند، گاهی به دلیل پیچیده بودن و گاهی به دلیل بیمحتوایی، هیچكس آنها را مطالعه نمیكند.
شما كتابهای كهنهی مردم را طبق چه شرایطی با كتاب نو معاوضه میكنید؟
در صورتی كه كتاب، كتاب روز باشد، مشتری میتواند معادل نصف قیمت پشت جلد آن از ما كتاب نو ببرد و اگر قدیمی باشد، قیمت آن را به روز محاسبه كرده و باز معادل نصف قیمت آن به او كتاب نو میدهیم. كتابهایی كه به این ترتیب به دست میآوریم، در كتابخانهی امانی قرار میدهیم تا همه از آن استفاده كنند.
گفتو گو كه به پایان رسید، ما هم به جمع این اعضا پیوسته بودیم. من، عكاس و محمد زارع به واسطهی كتاب و مطالعه، با هم دست دوستی دادیم. من و عكاس نشریه هركدام یك دوست تازه پیدا كردیم. مدیر نشر رود هم ما را در فهرست دوستان خود اضافه كرد. حالا ما سه نفر، چهار دوست هستیم.
|
من افراد تحصیل کرده ای سراغ دارم که به من گفته اند :«از طریق روش شما با کتاب آشتی کردیم.»
|
(خالی)
محمدحسین دیزجی
